وظایف شیعیان ۲۹

شرایط رسیدن به ایمان کامل

و هر کس دوست دارد خدا ایمانش را کامل گرداند تا این‏که مومن حقیقیِ حقیقی گردد. پس باید تقوای خدا را با همان شرایطی که خدا برای مومنان قرار داد کرده، در پیش گیرد زیرا به همراه ولایت خودش و ولایت رسولش صلی ‏الله ‏علیه‏‏ و‏ آله‏ و‏ سلم و ولایت امامان مومنین علیهم ‏السلام بر پا کردن نماز و پرداخت زکات و دادن وام بدون سود در راه خدا و دوری از کار‏های زشت – چه در عیان باشد و چه در نهان- را بر آن‏ها شرط کرده ‏است و چیزی از محرمات خدا نیست مگر این که تفسیر شده و در عموم گفتار خدا که فرمود:« از فواحش عیان و نهان اجتناب کنید» آمده است پس هر کس میان خود و خدا به درگاه الهی مخلصانه، دین داری کند و به خود اجازه ندهد دستوری از این دستورات۱ را ترک کند چنین کسی نزد خداوند در زمره ‏ی حزب پیروز او خواهد بود و از مومنان حقیقی به شمار رود.

ایمان کامل در پرتو حبّ به امامان معصوم علیهم ‏السلام

همان طور که در فراز سی‏ام این نامه متذکر شدیم، پیامبر اسلام صلی ‏الله‏ علیه‏‏ و‏آله‏ و‏ سلم در خصوص شرایط حصول ایمان کامل، چنین فرمودند:

… آگاه باشید هر کس با محبّت آل محمد صلی ‏الله ‏علیه‏‏ و آله ‏و‏ سلم از دنیا برود مومن و با ایمان کامل از دنیا رفته ‏است …۲

هم‏چنین یحیی بن زکریای انصاری نقل می‏ کند که حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس دوست دارد ایمان کامل داشته ‏باشد بگوید: نظر من در همه چیزها، نظر آل محمّد است، در آن‏چه نهان و در آن‏چه عیان فرموده‏ اند و درآن‏چه آگاه شده ‏ام و در آن‏چه خبر ندارم.۳

و در روایتی دیگر، پیامبر اسلام صلی ‏الله‏ علیه‏‏ و‏آله‏ و ‏سلم خطاب به حضرت امیرالمومنین علیه‏ السلام چنین فرمودند: ای ابوالحسن! نمونه تو در امت من به مانند سوره «قُل هُوَ اللهُ اَحَد»  است که هر کس آن را یک ‏بار بخواند یک سوم قرآن را خوانده و هر کس آن را دو بار بخواند دوسوم قرآن را و هر کس سه بار بخواند یک ختم قرآن را خوانده ‏است، پس هر کس تو را به زبانش دوست دارد یک سوم ایمان را دارد و هر کس به زبان و دلش دوستت دارد دو ثلث ایمان را دارد و هر کس با زبان و دلِ خود دوستت دارد و با دست هم تو را یاری دهد، ایمان کامل دارد. ای علی! سوگند به آن‏که مرا به حق فرستاده، اگر همه مردم زمین دوستت داشته باشد چنان که همه اهل آسمان [دوستت دارند] خدا کسی را به دوزخ عذاب نکند و من هر روز سه بار سوره « قُل هُوَ اللهُ اَحَد » را می‏خوانم…۴

هم‏چنین از حضرت امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه ‏السلام منقول است که پیامبر اسلام صلی ‏الله‏ علیه‏‏ و ‏آله‏ و‏ سلم در حدیثی ضمن بر شمردن فواید دوست داستن امامان معصوم علیهم ‏السلام امر به حب و دوستی نسبت به یکایک آن بزرگواران علیهم ‏السلام فرموده و در پایان می ‏فرمایند:

… وهر که مایل است خدا را با ایمان کامل و اسلام نیکو ملاقات کند، باید حجت ابن الحسن امام منتطر علیه‏السلام را دوست بدارد….۵.

ایمان کامل

بدون شک ایمان کامل، عبارت از اطاعت تامّ خدا و رسول خدا صلی ‏الله‏ علیه‏‏ و ‏آله‏ و‏ سلم و ائمه طاهرین علیهم‏ السلام است و هر مقدار که دوستی ایشان در دل بیشتر ظاهر شود، آثار اطاعت و انقیاد، ظاهرتر و نمایان‏تر می‏ شود و به میزان تقصیر و کوتاهی در اطاعت خدا و رسول خدا صلی ‏الله‏ علیه‏‏ و ‏آله‏ و‏ سلم و ائمه طاهرین علیهم‏السلام ، در ایمان نقص و قصور راه می‌یابد.۶

منابع:

۱- منظور شروطی می‏ باشد که خداوند شرط فرموده‏است.

۲- سید بن طاووس، اَلطَّرائِفُ فُی مَعرِفَهِ مَذَاهِب الطَّوائِف، جلد ۱، صفحات ۱۵۹ تا ۱۶۰، بخش «فِیما أَمرالنَبی صلی ‏الله‏ علیه‏ و آله ‏و سلم مِن مَحَبه اهل بیته علیهم‏ السلام »، حدیث ۲۴۸، به نقل از تفسیر کشاف، زمخشری، جلد۳، صفحه ۴۶۷ و بحارالانوار، جلد ۲۳، صفحه ۲۳۳٫

۳- شیخ حُرّ عاملی، الایقاظ مِنَ الهَجعَه بالبُرهانِ عَلَی الرَّجعَه،صفحه ۷،قسمت الاولی فی وجوب التسلیم لماورد عنهم علیه م‏السلام.

۴- آداب و سنن( ترجمه جلد ۷۳ بحار الانوار، علامه مجلسی، باب سی‏ونهم، فضیلت طهارت هنگام خوابیدن، صفحه ۱۱۵٫

۵- بخش امامت (ترجمه جلد ۲۳ تا ۲۷ بحارالانوار، علامه مجلسی )، ترجمه موسی خسروی، جلد ۵، بخش چهارم، ثواب دوست داشتن و یاری ولایت ائمه که امان از آتش جهنم است، صفحه ۸۷٫

۶- سید علاءالدین محمد گلستانه اصفهانی، منهج الیقین، صفحه ۴۳۲، با اندکی تغییر.